Rehber

Sarıyer'de Ekspertiz Değeri Düşük Çıkarsa Ne Yapılır?

Sarıyer'de Ekspertiz Değeri Düşük Çıkarsa Ne Yapılır?

Ekspertiz ve kredi tutarı neden birbirine bağlı?

Sarıyer'de konut alırken krediyle ilerliyorsanız, bankanın size vereceği tutar sizin anlaştığınız satış fiyatına değil, bağımsız değerleme şirketinin belirlediği ekspertiz değerine göre hesaplanır. Banka bu değerin belli bir oranını kredi olarak verir. Yani ekspertiz, kağıt üzerinde sadece bir rapor gibi görünse de alım planınızın tam ortasında duran bir belirleyicidir.

Sorun şurada başlıyor: Satıcıyla el sıkıştığınız fiyat ile ekspertizden çıkan değer her zaman örtüşmez. Özellikle Sarıyer gibi fiyatların semtten semte, hatta sokaktan sokağa değiştiği bir ilçede bu fark sık yaşanır. Boğaz manzarası, bina yaşı, kat, cephe gibi detaylar değeri ciddi oynatır ama değerleme uzmanı bunları kendi emsal verisiyle hesaplar.

Değer düşük çıktığında ne olur?

Diyelim ki satış fiyatı üzerinde anlaştınız ama ekspertiz bunun altında bir değer verdi. Bu durumda banka krediyi düşük değer üzerinden hesaplar. Aradaki farkı kendi cebinizden tamamlamanız beklenir.

Örnek vermek gerekirse: Anlaştığınız fiyat ile ekspertiz arasında bir fark oluştuysa, bankanın vereceği kredi tutarı da o oranda azalır. Peşinat olarak ayırdığınız para yetmeyebilir. Bu noktada üç yol öne çıkar:

  • Aradaki farkı nakit olarak tamamlamak
  • Satıcıyla fiyatı yeniden görüşmek
  • Rapora itiraz edip yeniden değerleme istemek

Her üç yolun da kendine göre koşulları ve riski var. Birini seçmeden önce sayıları net görmek gerekiyor.

Farkı nakit tamamlamak mantıklı mı?

Eğer ev gerçekten istediğiniz evse ve fiyatın piyasaya uygun olduğuna dair kendi araştırmanız varsa, aradaki farkı nakit tamamlamak bazen en temiz yol olabilir. Ama bunu yaparken bütçenizi zorlamamanız önemli. Peşinatınızı son kuruşuna kadar kullanıp taşınma, tadilat, vergi ve aidat gibi kalemleri unutmak sık yapılan bir hata.

Kendinize şunu sorun: Bu farkı ödersem elimde acil durumlar için makul bir nakit kalıyor mu? Cevap hayırsa, acele etmemek daha doğru olur.

Satıcıyla yeniden görüşme

Ekspertiz raporu aslında pazarlıkta elinizi güçlendirebilir. Çünkü artık elinizde bağımsız bir kurumun verdiği somut bir değer var. Satıcıya "ben böyle düşünüyorum" demek yerine "değerleme raporu bu tutarı gösteriyor" demek çok daha ikna edici.

Tabii her satıcı bu rapora göre fiyat indirmez. Piyasanın hareketli olduğu dönemlerde satıcı başka alıcı bulabileceğini düşünerek sabit durabilir. Yine de konuyu nazikçe gündeme getirmek çoğu zaman bir orta nokta bulmayı sağlar. Burada danışmanın araya girmesi, iki tarafın da duygusal olmadan konuşmasına yardımcı olur.

Rapora itiraz ve yeniden değerleme

Ekspertiz raporunda somut bir hata varsa itiraz etmek en akılcı yoldur. Örneğin:

  • Metrekare yanlış yazılmışsa
  • Oda sayısı ya da kat bilgisi hatalıysa
  • Kullanılan emsaller gerçekten benzer nitelikte değilse
  • Binanın yakın zamanda geçirdiği güçlendirme ya da tadilat dikkate alınmamışsa

Bu tür durumlarda bankaya itiraz dilekçesi verip gerekçelerinizi belgelerle sunabilirsiniz. Banka talebi değerlendirir ve uygun görürse yeniden değerleme süreci işler.

Ancak itiraz, "ben daha yüksek olmasını istiyorum" demekle olmaz. Elinizde gerçekten somut bir dayanak olması gerekir. Yoksa yeniden yapılan değerleme de benzer bir sonuç verir ve siz sadece zaman kaybedersiniz.

Sarıyer'de bu neden daha sık yaşanıyor?

Sarıyer, fiyat aralığı çok geniş bir ilçe. Aynı mahallede tarihi bir yalı da olabilir, yıllanmış bir apartman dairesi de. Değerleme uzmanı emsal ararken sınırlı veriyle çalıştığında, sizin evinizin gerçek niteliğini yakalayamayabilir. Özellikle manzara, özel konum ya da nitelikli tadilat gibi değer katan unsurlar standart emsallerde her zaman görünmez.

Bu yüzden Sarıyer'de alım yaparken ekspertiz değeriyle satış fiyatı arasında fark çıkma ihtimalini baştan hesaba katmak gerekir. Süpriz yaşamamak için işleme başlamadan önce bölgedeki benzer satışları incelemek ve bütçeyi biraz esnek kurmak işe yarar.

Süreci sağlıklı yürütmenin yolu

En önemlisi, ekspertizi kötü bir haber olarak değil, bir bilgi kaynağı olarak görmek. Rapor size evin piyasadaki gerçek yerine dair önemli bir ipucu verir. Gerçekten yüksek bir fiyat mı ödüyorsunuz, yoksa değerleme mi düşük kaldı sorusunu bu rapor üzerinden netleştirebilirsiniz.

Kesin rakamlar ve kredi oranları bankadan bankaya ve döneme göre değiştiği için, kendi durumunuzu güncel veriyle birlikte değerlendirmek şart. Elinizdeki teklif, bütçeniz ve evin konumu birlikte masaya yatırıldığında doğru karar çok daha net görünür.

Bir danışmanla ilerlemek isterseniz, Müjgan Şimşek'e site üzerinden ulaşarak sürecinizi birlikte değerlendirebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Hayır, kredi iptal olmaz. Banka kredi tutarını ekspertiz değeri üzerinden hesaplar. Aradaki farkı alıcının nakit olarak tamamlaması gerekir, yoksa satış fiyatı yeniden görüşülür.

Evet. Rapordaki hatalı metrekare, eksik oda sayısı ya da yanlış emsal gibi somut hatalar için bankaya itiraz dilekçesi verilebilir ve yeniden değerleme talep edilebilir.

Genellikle yeniden değerleme talebinde bulunan taraf masrafı üstlenir. Uygulama bankadan bankaya değiştiği için güncel koşulları işleme başlamadan teyit etmek gerekir.